Na een eerste start op deze weblog heeft Orgelkids nu een grotere vorm aangenomen. Deze weblog wordt daarom niet meer actief bijgehouden. Voor recente informatie en nieuwe ideeën voor kinderen en kerkorgels kun je terecht op: www.orgelkids.nl
In de Stentor stond op 30 juli 2009 een verslag van een speciale voorstelling waarin het orgel een bijzondere plek innam. Hieronder het bericht.
"Jeugd kruipt in huid van jonge Mozart
Het enorme orgel in de Lochemse Gudulakerk heeft – na enige aarzeling – volop belangstelling van de jeugd. foto Jan Houwers
door Judah Bolink
LOCHEM- Muzikaal talent is iets prachtigs, maar helaas niet voor iedereenweggelegd. Niet dat het gistermiddag iets uitmaakte, want als je dekans krijgt om het grote orgel in de Lochemse Gudulakerk te bespelen,dan grijp je die. Uiteraard als een echte organist met beide handen.
Deculturele commissie van de Stichting Grote kerk in Lochem had voor dejeugd een voorstelling op poten gezet. Vanaf 3 uur stonden diverseactiviteiten op het programma. Met film, een stukje theater en eenvleugje muziek. Dat het leeuwendeel van de belangstellenden alruimschoots de kinderjaren was gepasseerd mocht de pet niet drukken:het hoekje van de kerk zat ‘gezellig vol’.
Speciaal voor dekindervoorstelling De Kleine Amadeus hadden zangeres Jacobine van Laar,organist Els Dijkerman en verteller Joop Jonker kostuums aangetrokkenuit de tijd van het Oostenrijkse wonderkind. Prachtige kledij, die nietalleen de oudere bezoekers meenamen naar vervolgen tijden. "Kijk mam,het is net zwarte piet! Maar dan met andere kleren", klonk het tijdensde voorstelling. Aandoenlijk was het toen de piepjonge Isabellavan Laar haar viool tevoorschijn haalde. Ze speelde al met veelovergave de rol van Amadeus; het Altijd is Kortjakje ziek op de vioolwas vertederend.
Na een korte limonadepauze en een filmvertoning- de commissie had een oude aflevering van Klokhuis over pijporgels uitde kast getrokken, waarin Yvonne Jaspers de Sint Walburgiskerk inZutphen bezoekt – mocht de jeugd zelf het grote orgel in de kerkbespelen. Els Dijkerman legde ondertussen uit hoe de werking vanreusachtige muziekinstrument met toetsen en registerknoppen in elkaarsteekt.
Daar waar de andere kinderen in eerste instantieietwat wijfelend reageerden toen hen werd gevraagd plaats te nemenachter het orgel, liet de tienjarige Bas Woltjer uit Delft demogelijkheid niet onbenut. Zo gebeurde het dat The Snakedance door deGudulakerk klonk. "Dat was wel gaaf! Ik speel thuis orgel en hebpianoles, maar heb nog nooit op zo’n groot instrument kunnen spelen." Hetijs was hierop plots gebroken. Binnen no-time gleden vele verschillendevingertjes over de toetsen. En niemand die er om maalde dat het valswas.
De kindervoorstelling De Kleine Amadeus wordt op 22 augustus 2009 in de Gudulakerk herhaald."
Bron: De Stentor
Bij toeval vond ik twee leuke en zeer instructieve afleveringen van het programma Klokhuis op internet. Yvonne Jaspers legt de werking van de pijpen van het orgel perfect uit. In twee afleveringen neemt zij de kijkers samen met organist Bert Matter mee door de werking van het pijporgel. Voor de juiste uitleg wordt gebruik gemaakt van het orgel in de Walburgiskerk in Zutphen en de fabriek van orgelbouwer Reil in Heerde. Zeer de moeite waard om te bekijken. De filmpjes duren elk ongeveer 7 minuten.De links hieronder brengen je direct bij het juiste filmpje op Youtube.
Klokhuis aflevering pijporgel – deel 1
Klokhuis aflevering pijporgel – deel 2
De Oranjeschool in Katwijk aan Zee doet op de website verslag van een project met het orgel in de klas.
“Soms gebeurt het als de leerkracht daar van houdt dat er een orgel in de klas staat. Vroeger was dat een traporgel (harmonium) en nu vaak een elektrisch orgel (electronicum). Maar een echtpijporgel. Dat is toch te gek. Toch gebeurde dat op dinsdag 20 mei op onze school. We kregen een gastles van het project “Orgel in de klas” door Bert den Hertog. Hij had een echt pijporgel bij zich wat in principe de klas in kan. Alleen de les was voor de groepen 7 en 8 en die zitten boven. Het pijporgeltje kan niet de trappen op. Daarom zijn we naar het speellokaal uitgeweken. Bert vertelde ons hoe een echt orgel in elkaar zit. De kinderen mochten op echte pijporgelfluiten blazen en samen vormden ze een orkest dat een liedje te gehore bracht. En dat doet één man achter de toetsen op een orgel. Grappig was het het register “de nachtegaal”. Met water gevuld begon hij echt te fluiten als een nachtegaal. Een aantal kinderen maakte van de gelegenheid gebruik om ook daadwerkelijk op het orgel te spelen. Het was een leuke gastles.”
Op de website van de Anne Frankschool in Meppel een leuke uitspraak:
Groep 5 Oosterboer is naar de kerk geweest om het orgel te bekijken en te beluisteren. Daar hebben ze veel van opgestoken!
Een orgel bestaat uit: een hoofdwerk, een borstwerk en een rugwerk. “……en een achterwerk juf!”
Zonder tekst en uitleg vond ik een serie leuke foto’s van PCBS Het Octaaf in Elburg. Het enige dat ik kon achterhalen was dat deze foto’s zijn gemaakt in schooljaar 2008/2009 in de klas van Juf Jansen. Maar opnieuw kun je hier zien wat de uitwerking op kinderen is van een orgel in de klas: nieuwsgierigheid en interesse.
Bron: PCBS Het octaaf. Ook in het album van Meester Pierik vind je een beeldverslag.
In Elburg is het Orgelmuseum gevestigd. Natuurlijk is er in de expositie ook rekening gehouden met kinderen.
“Orgels zijn er niet alleen om naar te luisteren, ze zijn ook interessant om om naar te kijken.
Het orgelmuseum wil kinderen van de basisschool graag de mogelijkheid bieden om kennis te maken met alle aspecten van de wereld van het orgel.”
Kijk voor alle informatie op de website van het Orgelmuseum.
In Zuidwolde (Gr) hielpen kinderen om de restauratie van het kerkorgel van start te laten gaan. In de plaatselijke krant werd hiervan verslag gedaan. Het gedeelte over de acties met de kinderen vertelt het volgende verhaal.
“dinsdag 28 april 2009
Zuidwolde- De ontmanteling voor de restauratie voor het orgel van de middeleeuwse kerk is donderdag 23 april feestelijk neergezet. De kinderen hebben daarvoor de eerste aanzet gegeven. Dezelfde middag is ook een begin gemaakt met acties om het resterende bedrag bijeen te brengen.
Onder een stralende zon begonnen de feestelijkheden met de kinderen van de basisscholen. Dirk Molenaar, mentor van het orgel, bracht de geschiedenis van kerkorgels vol verve over aan de jeugd van de bovenbouw. Met allerlei meegebrachte materialen wist hij de kinderen van cbs De Akker van begin tot eind te boeien.
Later demonstreerde hij in een excursie hoe een orgel zelf klonk. Hierbij was ook groep 6 van de Venhuisschool aanwezig. Gezamenlijk trok het in opgewekte stemming naar de werkplaats van orgelmakerij Mense Ruiter, waar de kinderen ogen en oren te kort hadden omdat er in allerlei fasen aan een orgel gewerkt werd. Op de terugweg brachten ze in een lange rij bakken naar de kerk. Een drietal kinderen mochten zelf de eerste orgelpijpen demonteren en in hun bak leggen. Met deze handeling was de restauratie een feit en de belangstelling voor de restauratie, in ieder geval al bij de kinderen, gewekt.”
Bron: Bedumer.nl
In tijdschrift Het orgel (jaargang 2009, nr 1) heeft een uitgebreid artikel gestaan van Fred Unlandt over een educatief project op de middelbare school Pantarijn in Kesteren, waar hij o.a. muzieklessen geeft. Het artikel gaat uitvoerig in op de didactische uitgangspunten en de belevenissen van de leerlingen tijdens dit project. De oogst wordt ook vermeld: 1 leerling is nu op orgelles gegaan!
De samenvatting van het artikel is op internet te vinden:
"Hoe kun je kinderen enthousiast maken voor het orgel? De jeugd wordt vandaag de dag sterk beïnvloed door de muziekindustrie die op veel manieren aan de kinderen geld wil verdienen.
Er is bovendien een sociaal aspect: kinderen dwingen elkaar mee te doen aan de laatste muziekmode.
Op een middelbare school in het plaatsje Kesteren is afgelopen jaar een project ontworpen dat tot doel had de jeugd voor het orgel te interesseren. Het project was ‘vakoverstijgend’, dat wil zeggen dat niet alleen aan het vak Muziek aandacht werd besteed, maar ook aan andere vakken als Beeldende Vorming.
Het project kreeg de naam ‘Bavoweken’ omdat de Bavo-kerk te Haarlem en het orgel in deze kerk centraal stonden. In het muziekgedeelte van het project nam de orgelcompositie The Organ van Piet Kee een belangrijke plaats in. Kee heeft deze compositie gebaseerd op een schilderij van Pieter Jansz. Saenredam. Dit schilderij werd in het project betrokken bij het onderdeel Beeldende Vorming.
Hoewel er hier en daar scepsis bestond ten aanzien van het project, vooral met betrekking tot het gebruik van een modern orgelwerk als The Organ, bleek het project bij de jeugd aan te slaan."
Bron: Het orgel
Christelijke basisschool De Baggelaar in Munnekeburen haalde het orgel in de klas en liet de leerlingen van de bovenbouw op de website schrijven over hun ervaringen.
"Het open orgel
Op 31 oktober was er ’s middags om 1 uur een verrassing! Oh,oh, wat spannend. Er stond toen een auto met wagen op het schoolplein. Maar toen het zover was stond er iets geks in de klas. Een pijporgel dat open was. Er stond ook een zekere meneer Visser bij.
We mochten eerst op fluitjes blazen. Dan wees hij iemand aan en zo maakten we een liedje.
Bij het orgel was ook een pomp anders kon je zelf geen muziek spelen.
Later mochten we zelf ook nog muziek spelen. Dat was echt leuk.
Er was ook nog een toeter. Daar kwam een heel raar geluid uit. Tussendoor mocht je ook nog vragen stellen. Daar stak je wel wat van op. En het voordeel was, de zekere meneer Visser kon ook nog goed vertellen.
En ja, zo gaat de middag snel voorbij.
Maar het afbreken van het orgel was nog het spectaculairste ! De wielen gingen helemaal omhoog, zodat het orgel kon rijden. Alles paste trouwens precies in de wagen. Echt heel knap."
- Het orgel kostte wel € 30.000,-
- Er kwam een meneer die heette Carl Visser en die hield een spreekbeurt over een orgel.
- Het orgel was helemaal kaal dus je kon alles goed zien.
- Die man kon vet goed op het orgel spelen.
- Het was wel leuk want Carl gaf een soort demonstratie.
- Op 31 oktober kwam er een kerkorgel en een man.
- 31 Oktober wat was er toen ? Er kwam een orgel. Niet een gewoon draaiorgel. Nee, een kerkorgel !
- Het orgel had ook een nachtegaal. Dat was leuk.
- Op 31 oktober kwam Carl Visser met een ontwerp.
- Hoe hoger de buis hoe lager het geluid. Daar zijn we achter gekomen.
- Het was een orgel met geen kast er omheen.
- Het orgel was van eikenhout en de toetsen van koeienbotten. Vroeger van ivoor maar dat mag niet meer.
- Ik wist niet dat een orgel zoveel onderdelen heeft.
Bron: cbs De Baggelaar
